100-lecie Międzynarodowego Kolegium Karmelitów Bosych w Rzymie, to jubileusz istniejącego do dziś dzieła Zakonu, uczelni Teresianum. 14 listopada 2026 r., w liturgiczne święto Wszystkich Świętych Zakonu Karmelitańskiego minęło dokładnie 100 lat od faktu inauguracji Kolegium, dedykowanego początkowo św. Teresie od Jezusa i św. Janowi od Krzyża, powołanego do istnienia przez generała zakonu, o. Wilhelma od św. Alberta (Augusto Lechner, 1878-1948). Do zorganizowania tego wielkiego dzieła Zakonu wyznaczył o. Anzelma od św. Andrzeja Corsini OCD, wówczas 42-letniego zakonnika, byłego prowincjała polskiej prowincji i założyciela zgromadzenia karmelitanek Dzieciątka Jezus.
Sługa Boży pełnił to odpowiedzialne zadanie przez kolejnych 19 lat, będąc od 1935 r. także rektorem nowo erygowanego Wydziału Teologicznego. W ten sposób wywarł on fundamentalny wpływ nie tylko na organizację studiów, ale przede wszystkim na charyzmatyczną, terezjańską formację braci studentów.
Jubileusz karmelitańskiego Kolegium był obchodzony w Rzymie w kilku etapach. W związku z przypadającą również w tym roku 300-rocznicą kanonizacji patrona Kolegium oraz 100. rocznicą ogłoszenia go doktorem Kościoła, świętowanie rozpoczęto już w maju br., pod przewodnictwem o. Augustí Borrella, Wikariusza Generalnego Zakonu. Podczas inauguracji roku akademickiego 2026/2027, 15 października br., o. generał Miguel Márquez Calle OCD, mówiąc o rozwoju dzisiejszego Teresianum, z wdzięcznością wspominał zasługi zarówno swojego poprzednika jak i pierwszego rektora.
W solennym zaś dniu Wszystkich Świętych Zakonu Karmelitańskiego, w kaplicy Teresianum, na uroczystej Eucharystii, połączonej z I Nieszporami 33 Niedzieli zwykłej, zgromadzili się karmelici bosi z trzech wspólnot przy Piazza San Pancrazio 5: bracia Międzynarodowego Kolegium, wspólnota profesorów, ojcowie z Collegium Missionum oraz z miejscowej karmelitańskiej parafii San Pancrazio. Zostały zaproszone także polskie siostry karmelitanki Dzieciątka Jezus, wraz z wizytującą je w tym czasie przełożoną generalną, m. Wiktorią Szczepańczyk. Przybyły również przebywające na swojej sesji formacyjnej w Teresianum mniszki, pochodzące z niektórych włoskich wspólnot kontemplacyjnych.
Uroczystej jubileuszowej liturgii, w imieniu przebywającego w Libanie i Syrii o. Generała, przewodniczył o. Augustí Borrell OCD. Oprawę muzyczną podczas Mszy św. zapewnili bracia studenci. W swojej homilii, odnosząc się do czytań z mszalnych (Rz 8,28-35.37-39; Mt 5,1-12a), o. Wikariusz Generalny Zakonu przywołał także główne wątki i charakterystyczne pytania sprzed dokładnie 100 laty, zawarte w przemówieniu inauguracyjnym Sługi Bożego o. Anzelma Gądka OCD, odnoszące się do rodzącego się wówczas Kolegium: „Kimże będzie to dziecię?” (por. Analecta Ordinis Carmelitarum Excalceatorum, I, 1926-1927, s. 204-208). Jubileuszowy kaznodzieja ukazał m. in. cel nadany przez przełożonego Zakonu i program najistotniejszej pracy Kolegium realizowany przez o. Anzelma, w którym najwyższym było: aby „synowie świętych stali się świętymi”. Pragnął on, by studenci różnych języków i temperamentów uznawali zasadę miłości i jedności i w tej międzynarodowej wspólnocie nauczyli się mówić jednym językiem, tj. „językiem miłości”. Pełny, autoryzowany tekst homilii, w tłumaczeniu na język polski, zamieszczamy niżej.
Po zakończeniu części liturgicznej, wszyscy uczestnicy zostali zaproszeni na wspólną kolację, gdzie kontynuowano świętowanie w radosnej rekreacji.
„L’uomo provvidenziale”
Z okazji jubileuszu 100-lecia inauguracji Kolegium OCD, Postulacja Sługi Bożego o. Anzelma Gądka w Rzymie, przygotowała publikację naukową w języku włoskim, na temat osoby o. Anzelma, pt. „L’uomo provvidenziale” („Człowiek opatrznościowy”). Treść książki poprzedza słowo J. Em. kard. Konrada Krajewskiego, metropolity archidiecezji łódzkiej, gdyż w tymże Kościele lokalnym toczyło się dochodzenie kanoniczne procesu beatyfikacyjnego o. Anzelm. Swoją przedmowę napisał także, poproszony przez autorkę, o. prof. Szczepan Praśkiewicz OCD, Relator Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych w Rzymie.
Oprócz części biograficznej, dotyczącej rzymskiego okresu życia o. Anzelma oraz jego posługi rektora i wykładowcy liturgiki oraz teologii moralnej w Kolegium, do tegoż jubileuszowego albumu został dołączony wybór kilkunastu jego przemówień do braci studentów. Przemówienia te zostały przetłumaczone z j. łacińskiego na j. włoski. Trzecią część pozycji stanowi znaczny zbiór fotografii z życia i działalności Kolegium, z okresu gdy kierował nim sł. B. o. Anzelm Gądek OCD. Fotografie pochodzą z Archiwum Kolegium w Rzymie oraz z Archiwum Założyciela w Łodzi. Publikacja została wydana przez poznańskie Wydawnictwo Flos Carmeli.
Relacja: s. Konrada Dubel CSCIJ
Agustí Borrell OCD
Wikariusz Generalny Zakonu
HOMILIA
«Kim będzie to dziecię?”
Wszystkich Świętych Zakonu
Stulecie Kolegium Karmelitów Bosych w Rzymie (1926-2026)
Rzym, Teresianum, 14 listopada 2026
Rz 8,28-35.37-39; Mt 5,1-12a
- Kim będzie to dziecię?
Drodzy bracia i siostry, sto lat temu, dokładnie tego samego dnia, niewielka grupa karmelitów zebrała się w sali parafialnej kościoła św. Teresy przy Corso d’Italia, a Ojciec Generał [Wilhelm od św. Alberta] ogłosił otwarcie Międzynarodowego Kolegium św. Teresy od Jezusa i św. Jana od Krzyża. Tworzyło je dziesięciu ojców i piętnastu młodych kleryków, którzy przybyli z dziesięciu prowincji Zakonu. Pierwszy rektor, ojciec Anzelm od św. Andrzeja Corsini, dziś Sługa Boży, powiedział, że Kolegium było jak dziecko, na które Zakon długo czekał i które wreszcie ujrzało światło dzienne; i że wszyscy zastanawiali się, kim się stanie, podobnie jak mieszkańcy Judei stojący przed małym Janem Chrzcicielem: „Kimże będzie to dziecko? I rzeczywiście, ręka Pańska była z nim” (Łk 1,66). Dzisiaj to „dziecko” obchodzi stulecie, a jego potomstwem jesteście wy: wspólnota profesorów, Kolegium Międzynarodowe, Seminarium Missionum. Pytanie z tamtych czasów jest skierowane do nas.
- Synowie świętych.
Kolegium powstało w to święto, w dniu, który Ojciec Generał nazwał „świętym dla karmelitańskich świętych”. A o. Rektor powiedział, że najwyższym obowiązkiem synów takich Rodziców jest to, aby „synowie świętych stali się świętymi”. Świętujmy zatem wszystkich świętych z Karmelu, zarówno tych z kalendarza, jak i rzesze tych, o których nikt nie pamięta: Teresę od Jezusa; Jana od Krzyża, ogłoszonego Doktorem Kościoła niecałe trzy miesiące przed tą inauguracją, której w tym roku upamiętniamy setną rocznicę nadania tytułu Doktora oraz trzystu lat od kanonizacji; Teresę od Dzieciątka Jezus, którą Rektor wezwał jako „Anioła Stróża” Kolegium; Elżbietę od Trójcy, Teresę Benedyktę od Krzyża, naszych męczenników. Dla wspólnoty naukowej święci są pierwszą kadrą wykładowców: zgłębili oni dziedzinę, którą się zajmujemy.
Ewangelia prowadzi nas na Górę. Jezus zasiada jako nauczyciel i rozpoczyna lekcję, ale program nie jest listą tez: jest to portret: „Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga ujrzą”. Rektor z 1926 roku, ma zdanie, które zasługuje na to, by pozostało w naszych salach wykładowych: miłość Jezusa „delikatnie pobudza intelekt do zgłębiania, oczami oczyszczonymi, głębią Boga”. Rozum musi badać, i to na poważnie; ale dobrze bada tylko ten, kto ma oczy oczyszczone. A teolog ubogi w duchu wie, że nie jest właścicielem swojego przedmiotu badań: to Bóg jest jego właścicielem. Dlatego tenże rektor wskazywał „prostą i pokorną drogę”, szukając nie rygoru, lecz wigoru: non rigorem sed vigorem.
- Teresa i „letrados” (wykształceni)
W nazwie naszego Kolegium kryje się piękna ironia. Nosi ono imię kobiety, która nigdy nie mogła zasiąść na ławach sali wykładowej teologii, a którą Rektor, czterdzieści cztery lata przed uzyskaniem przez nią doktoratu, bez wahania nazwał „nauczycielką”. „Zawsze byłam przyjaciółką wykształconych” (czyli teologii opartej na Piśmie Świętym) – wyznaje Teresa, ale „półwykształceni spowiednicy” wyrządzili wielką krzywdę jej duszy (Księga Życia 5,3). Czuła obecność Boga w sobie, a oni zapewniali ją, że Bóg jest obecny jedynie dzięki łasce; aż pewien wielki teolog dominikański wyjaśnił jej, że Bóg jest rzeczywiście obecny we wszystkim, co, jak pisze, bardzo ją pocieszyło (Księga Życia 18,15). Dobra teologia przynosi pocieszenie. Dlatego Teresa wyraża się tak dobitnie: „Nauka jest czymś wielkim, ponieważ poucza i oświeca… Niech Bóg uwolni nas od głupich nabożeństw!” (Księga Życia 13,16). I im bardziej jest się uduchowionym, dodaje, tym bardziej potrzebuje się ludzi uczonych (Księga Życia 13,17).
- Nauka, którą można się delektować
Jan od Krzyża poszedł inną drogą. Kształcił się w Salamance, znał scholastykę. I właśnie on, wyjaśniając swój „Hymn” mniszce Annie od Jezusa, wypowiedział jedno z najpiękniejszych zdań, jakie kiedykolwiek powiedziano o naszym powołaniu: „Chociaż Waszej Ekscelencji brakuje praktyki teologii scholastycznej, dzięki której rozumie się prawdy boskie, nie brakuje jej praktyki mistyki, którą poznaje się poprzez miłość i w której prawdy nie tylko się poznaje, ale i jednocześnie się nimi rozkoszuje” (Pieśń Duchowa, prol. 3). Jan nie gardzi scholastyką: to właśnie dzięki niej „pojmuje się prawdy boskie”. Ale wychwala wiedzę wyższą: „Tam nauczył mnie nauki niezwykle smakowitej”, „nauki z miłości”, której nauczycielem jest miłość (Pieśń Duchowa 27,5). W dziele „Droga na Górę Karmel” zauważa, że ani doświadczenie, ani nauka nie wystarczają, i powierza się Pismu Świętemu (Droga na G. Karmel, wstęp 2). Nasi ojcowie to zrozumieli: od samego początku, obok dogmatyki, moralności, Pisma Świętego i prawa, znajdował się wykład teologii mistycznej.
- Dwa „bardziej”
W tekstach z tamtego dnia pojawiają się jednak dwa „bardziej”, które wydają się zmierzać w przeciwnych kierunkach. Konstytucje wymagały, by bracia byli bardziej kształceni, magis, i pełniej wykształceni, plenius. A Ojciec Generał zakończył słowami często przypisywanymi św. Janowi od Krzyża: „Zakonnik i student, zakonnik przede wszystkim”. Rozpatrywane osobno, te słowa mogą stać się alibi dla przeciętności; rozpatrywane osobno, drugie „bardziej” może prowadzić do kompetencji pozbawionej duszy. Jak to się ze sobą łączy?
Odpowiada św. Paweł. „Wiemy, że wszystko współdziała dla dobra tych, którzy kochają Boga” (Rz 8,28). W jednym zdaniu Apostoł łączy wiedzę i miłość: wie właśnie dlatego, że kocha, a tej wiedzy nie mogłaby mu dać żadna biblioteka. Jest to już nauka, którą „poznaje się przez miłość”. A jej celem jest „upodobnienie się do obrazu Syna”, „pierworodnego wśród wielu braci”.
Rektor Kolegium, o. Anzelm, marzył, by ludzie o różnych językach i temperamentach nauczyli się mówić jednym językiem, „językiem miłości”, który wszędzie, gdzie rozbrzmiewa, jest rozumiany. Ci, którzy żyją w tych wspólnotach, wiedzą, jak piękne jest to marzenie i ile kosztuje. Potem pojawia się pytanie: „Kto nas oddzieli od miłości Chrystusa?” „Być może cierpienie, ucisk, prześladowania, głód, nagość, niebezpieczeństwo, miecz?” Niektórzy z tych piętnastu młodych ludzi pochodzących z krajów, które już za kilka lat miały doświadczyć wojny domowej, inwazji i wojny światowej. Teresa Benedykta od Krzyża pisała właśnie swoją „Wiedzę Krzyża”, kiedy została aresztowana: ostatnia strona nie została zapisana na papierze, ale w Auschwitz. Jan powiedział: „O, gdyby dusza potrafiła zrozumieć, że nie można dotrzeć do głębi bogactw i mądrości Boga, jeśli nie wkroczy tam, gdzie są najliczniejsze cierpienia wszelkiego rodzaju!” (Pieśń Duchowa 36,13).
- Trzy słowa
Po jednym słowie do każdej z trzech wspólnot, które powstały dzięki temu „dziecku”. Do was, profesorowie: bądźcie tym wielkim teologiem, który pocieszał Teresę, i nauczajcie jak ci, którzy wciąż kopią, ponieważ Chrystus, jak mówi Jan od Krzyża, jest jak kopalnia bogata w ogromne żyły skarbów, których końca nigdy nie można znaleźć (Pieśń Duchowa 37,4).
Do was, studenci Kolegium Międzynarodowego: nie wybierajcie między dwoma „najbardziej”. Nie jest się dobrym zakonnikiem, studiując słabo, ani dobrym teologiem, modląc się mało. Do was, bracia z Seminarium Missionum, rozsiani po wielu wydziałach Rzymu: sprawcie, by w tych salach wykładowych dało się odczuć, że istnieje nauka, którą można się delektować.
- Wieczorny egzamin
Ojciec Generał przypomniał młodym ludziom, że Wieczny Sędzia będzie pytał ich nie tyle o to, czy się uczyli, ile o to, jak żyli. Jan od Krzyża ujął to w jednym zdaniu: „Wieczorem zostaniesz poddany egzaminowi z miłości”. Jest to egzamin z jednego przedmiotu, bez możliwości powtórnego podejścia. Ale Mistrz już udzielił odpowiedzi: nic „nie będzie w stanie oddzielić nas od miłości Boga, która jest w Chrystusie Jezusie, naszym Panu”.
Dwa dni po inauguracji, na początku zajęć, Kolegium zostało poświęcone Sercu Jezusa. Kaznodzieja zakończył swoje słowa, które dziś przyjmujemy za swoje, składając na ołtarzu sto lat pracy: ofiarowanie Tobie, Panie, „jest otrzymywaniem od Ciebie, a stajemy się bogatsi, gdy przyjmujesz to, co Ci ofiarujemy”. Czymże będzie to „dziecię”? Nie wiemy tego. Ale wraz ze wszystkimi świętymi z Karmelu możemy powtórzyć jedyną rzecz, którą wystarczy nam wiedzieć: „Wiemy, że wszystko współdziała na dobre dla tych, którzy kochają Boga”. I rzeczywiście, ręka Pana jest z nim.
Agustí Borrell OCD
Przemówienie sł. B. o. Anzelma od św. Andrzeja Corsini OCD
na otwarcie Międzynarodowego Kolegium Zakonu Karmelitów Bosych,
Rzym, 14 listopada 1926.
Najprzewielebniejsi Ojcowie,
Jak przed chwilą słyszeliście, nasz Najprzewielebniejszy Nasz Ojciec Generał, mocą najwyższej władzy jaką ma w całym Zakonie, dokonał oficjalnego otwarcia Międzynarodowego Kolegium Karmelitańskiego świętych Teresy od Jezusa i Jana od Krzyża. Niech będzie wolno także i mnie w tej uroczystej chwili wypowiedzieć kilka słów, którymi pokornie objaśnię moją myśl na temat tego Kolegium.
Przede wszystkim dzięki składam Bogu Najlepszemu i Najwyższemu za to, że po uśmierzeniu niepokojów, przezwyciężeniu obaw i pokonaniu trudności, ta szkoła karmelitańska jest dzisiaj otwierana w tym mieście z woli Najwyższego Przełożonego i jego Przewielebnej Rady. Ponieważ nie chciałbym urazić skromności naszego Najprzewielebniejszego Ojca, tutaj obecnego, powstrzymam się od tego, żeby wychwalać jego starania, wysławiać zapał, ukazać w pełnym świetle trudności, które musiał pokonać, aby pomysł mógł stać się rzeczywistością. Nasz Ojciec, dzięki łasce nie cofającej się przed trudnościami ani na przeszkody nie zważającej, dzięki pełnemu prostoty zaufaniu Bogu i skutecznej woli, doprowadził wszystko do końca ponad oczekiwanie wszystkich i z gratulacją wszystkich. Dziś wreszcie to Kolegium narodziło się niczym dziecko długo noszone w łonie Zakonu, upragnione i oczekiwane, a sława jego obiega już cały karmelitański świat; wszyscy przyjmują tę nowinę z wielką radością i sami siebie pytają, jakie będzie to dziecię, bo z pewnością ręka Pańska była nad nim (por. Łk 1, 66).
Spodziewamy się bardzo dobrych rzeczy i życzymy temu dziecięciu wszystkiego co pomyślne; przyjmijmy także dobro płynące z błogosławieństwa Ojca Świętego [Piusa XI], jak i z ojcowskiego błogosławieństwa czuwającego Naszego Ojca [Generała], żywiąc głęboko w sercu tę nadzieję, że Bóg, który to dzieło rozpoczął, sam je dopełni, uprawiając i nawadniając i dając wzrost aż do zebrania owoców w odpowiednim czasie.
Narodzenie w prawdzie nie jest jeszcze wypełnieniem, jest początkiem, po którym następuje stopniowy dalszy rozwój; to nowo narodzone dziecko trzeba otoczyć największą opieką, jeśli ma żyć i rozwijać się. Wszyscy na pewno wiedzą, jak trzeba chronić nowe życie, jak pilnie należy go strzec, ile na nie czyha niebezpieczeństw; ile wymaga troski jego wykarmienie, ubranie, a wreszcie cała nauka tak doczesna, jak szczególnie duchowa. Nasz Najprzewielebniejszy Ojciec Przełożony słusznie zapragnął, aby ta bezpośrednia troska o nowo otwarte Kolegium była rozbudzana w naszych sumieniach, to jest w moim i wszystkich Przewielebnych Ojców Profesorów, którzy ze mną będą współpracować. Jednak on sam nie zwalnia siebie z obowiązku kierowania wychowawcami ani otoczenia ojcowską troską powierzonego nam dziecka.
W duchu posłuszeństwa podejmujemy to zadanie a zarazem ciężar, z ostrożnością, jakiej, wydaje się, wymaga ta młodziutka roślina i obiecujemy, na ile pozwala dobra wola, że postaramy się to powierzone nam zadanie wypełnić wszelkimi możliwymi siłami, wiernie i sumiennie.
Pierwszym naszym zamierzeniem jest to, abyśmy pilnie patrzyli i badali charakter tego dziecka. Nazywa się ono i rzeczywiście jest „Kolegium Międzynarodowe”, w którym ci, którzy przybywają z różnych regionów i narodów, a co za tym idzie, odznaczają się różnymi charakterami, zdolnościami, obyczajami i dyspozycjami…, gromadzą się w jedno. Ilu alumnów, tyle różnych indywidualności i zarazem trudności wychowawczych. Ani nie godzi się, ani nie jest możliwe, żeby charakter każdego z nich burzyć albo zmieniać; przeciwnie, z wszelką troskliwością trzeba go udoskonalać, tak aby jedność, którą należy traktować jako sprawę konieczną, nie była z tego powodu narażona na szwank. Aby w jedno zgromadzić tak wielką różnorodność poszczególnych członków, my wszyscy musimy trwać we wspólnocie; mam na myśli tę wspólnotę miłości w której, mimo wzrostu liczby wiernych albo też członków, jedno jest serce i jedna dusza (por. Dz 4, 32). Bowiem słowo „kolegium”, zgodnie z właściwością tej nazwy, oznacza, że liczni gromadzą się w jedno, skupiają się w jedno, i są zjednoczeni wspólnymi celami życia. Tylko w takim zjednoczeniu uda się harmonijnie zespolić wszystkich w doskonałości, a w wielości sposobów wyrażania się i narodowości znaleźć jeden język, to znaczy język miłości; nie można wymyśleć niczego bardziej wymownego czy melodyjnego od niego. Tę zasadę miłości i jedności powinniśmy traktować jako dogmat do realizacji; gdy go będziemy przestrzegać, stanie się, że kiedy oczy i uszy całego Zakonu będą skierowane na to kolegium, wtedy każdy będzie mógł usłyszeć, wewnątrz i na zewnątrz, studentów Kolegium mówiących swoim „własnym” językiem (por. Dz 2, 6), to znaczy językiem miłości, który gdziekolwiek brzmi, jest rozumiany.
- To dziecko, jak nazwałem Kolegium, należy do Zakonu, nie tylko do rodziny Maryi i Teresy, na której łonie się zrodziło i której doskonały obraz powinno przedstawiać, aby nie odróżniać się od swojej rodzicielki, z której się narodziło, ale ma prawdziwie należeć do zakonu jako że ma być dobrze uporządkowany. Jest zaś porządek właściwym rozłożeniem środków do zamierzonego celu, lub, jak pięknie na swój sposób wyjaśnia św. Augustyn, w „Państwie Bożym”: „plan przyznający tak równym jak nierównym częściom należne im miejsce” dla wspólnego celu. Dążyć w dziełach Kolegium do doskonałości tego porządku i jego zachowania, oto nasz drugi cel; porządek zakłada jedność, dzięki której się umacnia, w której przyznaje jednakowym i odmiennym elementom właściwe dla nich miejsca. Z tego porządku wynika, że każdy ma swoje miejsce: czuwanie Najwyższych Przełożonych, pilne kierownictwo bezpośrednich przełożonych i profesorów, synowskie poddanie i posłuszeństwo poszczególnych alumnów, z których wyrasta Zakon, czyli doskonała dyspozycyjność wszystkich do wszystkiego, co się zamierza. Doprawdy w tym uporządkowaniu dusz i woli i innych rzeczywistości jest fundament dyscypliny, zalecanej przez świętych, w której jaśnieje blaskiem oblicze rodziny zakonnej i piękno jej formy, jako że ona nie jest niczym innym jak blaskiem porządku.
Dlatego stawiamy sobie za cel zachować w pracach Kolegium dokładny porządek, bez którego niczego się nie osiąga, a jeśli coś już istnieje, traci się.
- Kolegium, którego narodziny dzisiaj uroczyście świętujemy, jest dzieckiem karmelitańskim, to znaczy „Karmelitów Bosych”. Jako że jest, przynajmniej na razie, ostatnim w serii pokoleń, dlatego dla wszystkich drogim; podobne do niego wydane zostało na świat w minionych wiekach.
Ponieważ podwójny jest cel naszego Zakonu, mianowicie kontemplacja i umiłowanie rzeczy Boskich oraz troska o zbawienie bliźnich, nie godzi się, aby dziecku naszemu był obcy pierwotny duch; dlatego uważamy, że trzeba go karmić tym samym mlekiem czystości wypływającym z piersi matki, i odżywiać tym samym pokarmem sprawdzonym w ciągu wieków. Następnie pamiętajmy o tym: „Wejrzyjcie na skałę, z której was wyciosano […], na Abrahama, waszego ojca, i na Sarę, która was zrodziła!” (Iz 51,1-2). Temu umiłowanemu dziecku nie inne mamy ofiarować mleko, jak właśnie napój duchowej modlitwy i nie inny pokarm niż zbawienną strawę umartwienia, wzmacniając jedno i drugie osiągnięciami świętych nauk. Ich bowiem dotyczy główny cel Zakonu, który osiągnąwszy, przekazywane są następnie owoce kontemplacji bliźnim w trosce o ich zbawienie.
Abyśmy osiągnęli ten cel, jedynym niemal zadaniem naszego nauczania, będzie dotrzeć i przebadać bardzo bogaty depozyt, zachowany w skarbcach Zakonu, a następnie czerpać z niego i przekazywać młodzieży. Lekceważenie tej sprawy będziemy traktować jako nasze osobiste niepowodzenie i bezbożnością będzie, jeśli w tym głównym zadaniu będziemy działać leniwie. Te więc trzy główne zasady, to znaczy: jedność wzajemnej miłości, właściwy porządek we wszystkich dziełach, tajemnice kontemplacji karmelitańskiej zarówno w studium jak i modlitwie i w miłości krzyża, trzeba zachować sercem, słowem i czynem, przy pomocy łaski Ducha Świętego, w której dosięgane są wzniosłe szczyty Karmelu.
- Oprócz wspólnego celu naszego Zakonu, Kolegium ma swój własny; nie jest on całkiem obcy wspólnemu celowi, niemniej jego własny i szczególny, podporządkowany wspólnemu. Ten cel wyłania się z Konstytucji na nowo przedstawionych, w których czytamy co następuje: „Niech Nasz Zakon posiada w Rzymie Kolegium dedykowane naszym świętym Rodzicom Teresie od Jezusa i Janowi od Krzyża, w którym nasi Bracia, pod kierunkiem nauczycieli, kształcić się będą głębiej w świętej wiedzy i dyscyplinie zakonnej, tak aby mogli powrócić do swoich prowincji pełniej uformowani co do wiedzy jak i cnoty”.
Wszyscy na pewno pragniemy, a co naszym jest obowiązkiem, aby nasi studenci Kolegium wzrastali, za przykładem Dzieciątka Jezus, w latach, mądrości i łasce u Boga (por. Łk 2, 52) i w oczach całego Zakonu. Co więc mamy czynić, aby owo „głębiej” w naukach i owo „pełniej” w cnocie alumni osiągali i w jaki sposób mamy prowadzić ich za rękę do tego szlachetnego celu?
Sądzę, że można osiągnąć ten cel, jeśli spojrzymy na Patronów Kolegium i jednocześnie głównych Nauczycieli, skoro pierwszy zapał uczenia się pochodzi od szlachetności mistrza. Jeśli zatem patrzę na szlachetność Mistrzów, czyli na św. Teresę od Jezusa i św. Jana od Krzyża, dostrzegam u tych naszych Nauczycieli i świętych Rodziców trzy główne cechy godne naśladowania dla sprawy tak wzniosłej. Te trzy są napełnione jedną miłością, to znaczy miłością Jezusa Chrystusa i Jego Najświętszej Matki, miłością Kościoła i miłością Zakonu. Według mojej opinii, w tych trzech punktach można znaleźć to, co potrzebne jest tak do doskonałej metody nauczania, jak do pełniejszego osiągnięcia cnót i do tego, co warunkuje osiągnięcie szczególnego celu Kolegium. Co mogłoby nas bardziej zapalić, czy to do studiowania czy zdobywania cnót, jak nie miłość Chrystusa, która przynagla nas (por. 2 Kor 5,14), i miłość Jego Matki, która wspiera nas? On bowiem jest Drogą, Prawdą i Życiem (por. J 14, 6), w Nim mieszka pełnia Bóstwa (Kol 2, 9), On jest Alfą i Omegą, początkiem i końcem (Ap 22, 13) wszelkiej wiedzy, która o Nim mówi i w Nim, prawdziwym i najwyższym Słowie, znajduje wypełnienie. To jest życie wieczne, aby poznali Ojca i Tego, którego posłał Jezusa Chrystusa! (J 17, 3). Nikt zaś nie zna Ojca jak tylko Syn i ten, któremu Syn zechciał objawić (Mt 11, 27). Miłość Jezusa Chrystusa i Jego Matki jest największym dziedzictwem, które pozostawili nam nasi Rodzice: Teresa, która wszelką chwałę ziemską innym pozostawiła, ale znieść nie mogła, by ktokolwiek bardziej niż ona kochał Jezusa Chrystusa i która ciągle rzucała się w objęcia Matki Jezusa; i Jan, którego gorące płomienie miłości trudno jest przewyższyć i któremu, jak innemu umiłowanemu uczniowi, powierzono Matkę Dziewicę a On wziął Ją do siebie (J 19, 27). Miłość Jezusa czyni prawdziwych mędrców i przyjaciół; to jest miłość, która łagodnie pobudza rozum, aby oczyszczonym spojrzeniem zgłębiać tajemnice Boże. Znać Jezusa i kochać Jezusa to nie tylko najwznioślejsza filozofia, używając języka Bernarda, ale także suma całej teologii i najwznioślejsza mądrość. Tak jak pod krzyżem Jezus, tym, którzy Go miłowali i znali, tak i tym pod sztandarem Zakonu stojącym i pragnącym, powierzy swoją Matkę Dziewicę.
Sądzę, że drugim pierwotnym celem naszego Kolegium jest miłość Kościoła. Kto nie miłuje Chrystusa, niech będzie wyklęty; kto nie miłuje Kościoła, sam siebie odłącza od miłości i prawdy. Kościół jest kolumną prawdy, przy której muszą gromadzić się wszyscy wierzący; tym bardziej synowie tak wielkiej Matki Teresy, która umierając w gorejących płomieniach miłości i objęciach Boskiego Oblubieńca, dziękowała Mu za wszystkie dzieła jednym zdumiewającym okrzykiem i wyznaniem, że była i umarła jako córka Kościoła katolickiego! Dzięki temu umiłowaniu Kościoła wyciśniętego u studentów Kolegium wzrastać też będzie bardzo zapał do nauki, skoro w dziełach Kościoła dostrzegają wciąż dzieła Jezusa Chrystusa, słyszą i pojmują Jego głos jakby obecnego, Jego cierpienia i zwycięstwa. Stąd rodzi się spontanicznie studium tego, co odznacza się szczególnym związkiem z Kościołem: zwłaszcza historii Kościoła, archeologii, głoszących poprzez zabytki starożytności niezmienność wiary; sztuki sakralnej ukazującej jej piękno i, zwłaszcza, świętych jego praw, dotyczących czy to zachowania karności wszystkich uważających się za chrześcijan, czy tych, które dotyczą doskonałości stanu zakonnego, czy wreszcie świętej liturgii, w której żywo wyraża się wzniosłość naszej zakonnej, a następnie jej praktycznej dyscypliny, która daje życie swoje za braci swoich, przemierzając świat dla świętych misji.
Cóż powiem o pogłębianiu miłości Zakonu w tym Kolegium? Rzeczą naturalną jest, że dzieci kochają swoich rodziców i odtwarzają ich oblicze. Jest pobożnością wdzięczności i obowiązkiem, aby przypominali sobie ich dobra i to, co przez nich zostawione, czynili wielkim, zachowywali, pomnażali i siebie we wszystkim uznawali jako synów. Jest zadaniem aby prace tak wielkich Rodziców, modlitwy łzy i wspaniała budowla odnowionego Karmelu nie zostały zatracone, lecz aby były ozdabiane ciągle nowymi blaskami; jest też największym obowiązkiem aby oni, synowie świętych, stawali się świętymi i prawdziwie doskonałymi w wiedzy i cnocie.
To jest określenie zadania naszego Kolegium, które zamierzamy wraz z upływem czasu rozwijać. Uroczyście dzisiaj przyrzekamy, wobec naszego wspólnego Ojca Zakonu i wszystkich jego pomocników w trudzie rządzenia i wobec całego Zakonu, że z całym zapałem będziemy, na ile pozwala ludzka ułomność, to wzniosłe dzieło realizować; jednocześnie prosimy o opiekę „Anioła Stróża” Kolegium, umiłowaną św. Teresę od Dzieciątka Jezus, abyśmy mogli osiągnąć tak wzniosły cel na drodze pokory i prostoty, nie trzymając się sztywnych zasad, lecz z zapałem przestrzegając dyscypliny, starając się nie tyle o wzniosłość słów, ile o głębię cnoty, przestrzegając nie litery, lecz błagając Ducha Świętego, aby nam pozwolił mówić i tworzyć wielkie dzieła Boże.
Wy również, ukochani młodzi, przyjmijcie słowo pozdrowienia, choć to co dotąd już zostało powiedziane, dotyczy w tym samym stopniu nas jak i was. Pomimo, że różne będą: język, zwyczaj i narodowość, jest konieczne abyście w tych rzeczach się jednoczyli: w miłości, w której nie ma podziału na Greka i barbarzyńcę, w porządku, który wszystko kieruje i utrzymuje, w posłuszeństwie, w którym zwyciężycie; te trzy rzeczy trzeba złączyć w jedno trzema więzami, które trudno zerwać: miłością Chrystusa i Jego Matki, miłością Kościoła i miłością Zakonu. W tym jest całe przykazanie.
Nie traktujcie Kolegium jako obcego domu a siebie samych jako cudzoziemców; jesteście bowiem w waszym domu i wszystko co nasze, jest także wasze i wy naszymi i Chrystusa (por. 1Kor 3, 23). Nie lękajcie się też, że będziecie wyobcowani z waszych prowincji. Wasi Przełożeni przynajmniej raz w semestrze i, gdy nadarzy się okazja, częściej, otrzymają szczerą i dokładną relację o waszym postępowaniu, o waszych osiągnięciach w nauce, o waszym zapale w zdobywaniu cnót, o wszystkich pozostałych sprawach, tak aby cokolwiek było na waszą chwałę, nie pozostawało ukryte w murach naszych, lecz aby ta wspólna radość, innej bowiem nie oczekujemy, która i was dotyczy, była przekazana.
Na koniec upraszam u Ojca światłości, od którego pochodzą wszystkie dobra, łaskę dla tego Kolegium, za pośrednictwem Najświętszej Maryi Panny i Patronów Kolegium, i proszę jednocześnie, przez pokorne znaki posłuszeństwa, dla wszystkich i każdego z osobna w nim mieszkających, o specjalne błogosławieństwo Naszego Ojca, Przełożonego Generalnego.
Okazuję otwarcie głęboką wdzięczność Dobrodziejom Kolegium, których pobożne imiona polecają się i księdze i codziennym modlitwom, i dziękując Waszym Przewielebnościom za obecność na tym akcie otwarcia, polecam dzieło i robotników Waszym modlitwom. Niech nam błogosławi i sprzyja z swym Synem Panna Maryja!
[Por. Analecta Ordinis Carmelitarum Excalceatorum, 1 (1926), s. 204-208. Tłumaczenie z j. łacińskiego – ks. dr Waldemar Turek. Publikowane w: K. Z. Dubel CSCIJ, Paweł Sieradzki, Ojciec Anzelm, Sandomierz 2015, s. 207-214].












Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.